Turkcell SÜper Lİgİnİn En’lerİ

[Nil Güçlü]

ŞAMPİYONLUKTA YABANCILAR ÜSTÜN
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda yaşanan şampiyonluklardan 36'sında yabancı teknik direktörlerin, 13'ünde ise Türk teknik adamların imzası bulunuyor.
Sezona Ertuğrul Sağlam ile başlayacak Beşiktaş, Birinci Lig tarihinde Türk teknik direktörlerle şimdiye dek şampiyonluk ipini göğüsleyemezken, Trabzonspor 4 kez Ahmet Suat Özyazıcı, 2 kez de Özkan Sümer olmak üzere toplam 6 şampiyonluğa da yerli teknik direktörlerle ulaştı. Galatasaray'ın da 16 şampiyonluğundan 4'ünde Fatih Terim, 2'sinde de Gündüz Kılıç'ın adı bulunuyor.
Fenerbahçe ise tarihinde ilk kez Türk teknik adamla 2000-2001 sezonunda Mustafa Denizli yönetiminde mutlu sona ulaştı.
7 ÜLKEDEN 22 YABANCI TEKNİK ADAM
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda, şampiyonluklarda 7 ülkeden toplam 22 yabancı teknik direktörün imzası bulunuyor.
Yugoslavlar, 10 şampiyonlukla en çok mutlu sona ulaşan yabancı teknik adamlar olurken, onları 7'şer şampiyonlukla İngiliz ve Almanlar izledi.
Ligde ayrıca, Macar ve Brezilyalı teknik adamlar 4'er, Rumen teknik adamlar 3, Belçikalı teknik adamlar da 1 kez takımlarıyla birlikte ipi önde göğüsledi.
ÖZYAZICI VE TERİM
Birinci Futbol Ligi'nde görev yapan en başarılı Türk teknik direktörler, Ahmet Suat Özyazıcı ile Fatih Terim olarak tarihe geçti. Her iki teknik adam da ligde 4'er şampiyonluk sevinci yaşadı.
Ahmet Suat Özyazıcı, Trabzonspor'un başında 1975-76, 1976-77, 1979-80 ve 1983-84 sezonlarında şampiyonluk gördü.
Fatih Terim ise Galatasaray'da 1996-97, 1997-98, 1998-99 ve 1999-2000 sezonlarında mutlu sona ulaşarak, tarihe geçti.
SON 6 SEZONA YABANCI DAMGASI
Birinci Futbol Ligi'nin genelinde daha çok şampiyonluklara imza atan yabancı teknik adamlar, son 6 sezonda Türk hocalara şans tanımadı.
Ligdeki son 6 sezonda Fenerbahçe 2 kez Alman Christoph Daum, 1 kez de Brezilyalı Zico ile mutlu sona ulaşırken, Galatasaray 1 kez Rumen Mircea Lucescu, 1 kez de Belçikalı Erik Gerets, Beşiktaş da 1 kez Rumen Mircea Lucescu ile ipi göğüsledi.
BIRCH, MILNE VE DAUM
Yabancı teknik direktörler arasında ise 2 İngiliz ile 1 Alman teknik adam, Türk futbol tarihine damgasını vurdu.
Galatasaray'ın başında 1970-71, 1971-72 ve 1972-73 sezonlarında şampiyonluk sevinci yaşayan İngiliz Brian Birch, Beşiktaş'ı 1989-90, 1990-91 ve 1991-92 sezonlarında mutlu sona ulaştıran İngiliz Gordon Milne ile 1994-95'de Beşiktaş'ı, 2003-04 ve 2004-05 sezonlarında ise Fenerbahçe'yi zirveye taşıyan Alman Christoph Daum, 3'er şampiyonlukla, Türkiye'de en çok şampiyonluk yaşayan yabancı teknik direktör unvanlarını aldılar.
MILNE'İN REKORU
Birinci Futbol Ligi'nde şimdiye dek düzenlenen 49 sezonda 36 şampiyonluğa imza atan toplam 22 yabancı teknik adam içinde Gordon Milne'in ayrı bir yeri bulunuyor.
İngiliz teknik adam, siyah-beyazlı takımda aralıksız 6,5 sezon görev yaparak, şimdiye dek Türkiye'de bir Birinci Lig takımını en uzun süre çalıştıran teknik direktör unvanını aldı.
Beşiktaş, Milne yönetiminde 3 şampiyonluk yaşarken, 3 kez de ligi ikinci sırada tamamladı.
Beşiktaş'ın ardından çeşitli dönemlerde Trabzonspor ve Bursaspor'u da çalıştıran Milne, Türkiye'de yaklaşık 8 yıla yakın teknik direktörlük yaptı.
KALEPEROVIC, STANKOVIC, LUCESCU VE DAUM
50. sezonuna girmeye hazırlanan ligde şimdiye dek 4 teknik adam, çalıştırdığı 2 ayrı takımın başında da şampiyonluk yaşadı.
Yugoslav antrenörlerden Tomislav Kaleperoviç, 1968-69 sezonunda Galatasaray'ın, 1977-78 sezonunda da Fenerbahçe'nin başında teknik adam olarak lig şampiyonluğu yaşadı. Branko Stankoviç ise 1982-83 sezonunda Fenerbahçe, 1985-86 sezonunda da Beşiktaş ile mutlu sona ulaştı.
Rumen teknik adam Mircea Lucescu da 2001-02'de Galatasaray, 2002-03'de Beşiktaş ile şampiyonluk sevinci yaşadı.
Alman teknik adam Christoph Daum, 1994-95 sezonunda Beşiktaş ile yaşadığı şampiyonluğa, 2003-04 ve 2004-05 sezonlarında Fenerbahçe ile ulaşarak, adını Türk futbol tarihine yazdırdı.
ŞAMPİYONLAR VE TEKNİK DİREKTÖRLER
Birinci Futbol Ligi'nde, çalıştıkları takımları şampiyonluğa taşıyan teknik adamlar şöyle:
Sezon Şampiyon Teknik Direktör Ülkesi
------- ---------- --------------- ----------
1959 Fenerbahçe Ignace Molnar Macaristan
1959-60 Beşiktaş Andreas Kutik Macaristan
1960-61 Fenerbahçe Laszlo Szekelly Macaristan
1961-62 Galatasaray Gündüz Kılıç Türkiye
1962-63 Galatasaray Gündüz Kılıç Türkiye
1963-64 Fenerbahçe Miroslav Kokotoviç Yugoslavya
1964-65 Fenerbahçe Oscar Hold İngiltere
1965-66 Beşiktaş Lubita Spajiç Yugoslavya
1966-67 Beşiktaş Lubita Spajiç Yugoslavya
1967-68 Fenerbahçe Ignace Molnar Macaristan
1968-69 Galatasaray Toma Kaleperoviç Yugoslavya
1969-70 Fenerbahçe Trian Ionescu Romanya
1970-71 Galatasaray Brian Birch İngiltere
1971-72 Galatasaray Brian Birch İngiltere
1972-73 Galatasaray Brian Birch İngiltere
1973-74 Fenerbahçe Walderia Parreira Didi Brezilya
1974-75 Fenerbahçe Walderia Parreira Didi Brezilya
1975-76 Trabzonspor Ahmet Suat Özyazıcı Türkiye
1976-77 Trabzonspor Ahmet Suat Özyazıcı Türkiye
1977-78 Fenerbahçe Toma Kaleperoviç Yugoslavya
1978-79 Trabzonspor Özkan Sümer Türkiye
1979-80 Trabzonspor Ahmet Suat Özyazıcı Türkiye
1980-81 Trabzonspor Özkan Sümer Türkiye
1981-82 Beşiktaş Dorde Miliç Yugoslavya
1982-83 Fenerbahçe Branko Stankoviç Yugoslavya
1983-84 Trabzonspor Ahmet Suat Özyazıcı Türkiye
1984-85 Fenerbahçe Todor Veselinoviç Yugoslavya
1985-86 Beşiktaş Branko Stankoviç Yugoslavya
1986-87 Galatasaray Jupp Derwall Almanya
1987-88 Galatasaray Jupp Derwall Almanya
1988-89 Fenerbahçe Todor Veselinoviç Yugoslavya
1989-90 Beşiktaş Gordon Milne İngiltere
1990-91 Beşiktaş Gordon Milne İngiltere
1991-92 Beşiktaş Gordon Milne İngiltere
1992-93 Galatasaray Karl Heinz Feldkamp Almanya
1993-94 Galatasaray Rainer Hollmann Almanya
1994-95 Beşiktaş Christoph Daum Almanya
1995-96 Fenerbahçe Carlos Alberto Parreira Brezilya
1996-97 Galatasaray Fatih Terim Türkiye
1997-98 Galatasaray Fatih Terim Türkiye
1998-99 Galatasaray Fatih Terim Türkiye
1999-00 Galatasaray Fatih Terim Türkiye
2000-01 Fenerbahçe Mustafa Denizli Türkiye
2001-02 Galatasaray Mircea Lucescu Romanya
2002-03 Beşiktaş Mircea Lucescu Romanya
2003-04 Fenerbahçe Christoph Daum Almanya
2004-05 Fenerbahçe Christoph Daum Almanya
2005-06 Galatasaray Erik Gerets Belçika
2006-07 Fenerbahçe Zico Brezilya

TURKCELL SÜPER LİGİNİN EN’LERİ
Birinci Futbol Ligi'nin 49 yıllık geçmişinde şimdiye dek birçok rekorlara imza atıldı.
Geride kalan 49 sezon baz alınarak yapılan değerlendirmede, lig tarihinde, bir sezonda ve bir maçta ortaya çıkan ''en''ler şöyle:
-LİG TARİHİNDE-
En çok şampiyon olan takım: Fenerbahçe (17)
En çok lig ikincisi olan takım: Fenerbahçe (15)
En gollü maç: 1991-92 sezonunda Fenerbahçe-Gaziantepspor (8-4)
En farklı skorlu galibiyet: 1989-90 sezonunda Beşiktaş-Adana
Demirspor (10-0)
En farklı skorlu deplasman galibiyeti: 1992-93 sezonunda Ankaragücü-Galatasaray (0-8)
En çok maç oynayan takımlar: Fenerbahçe ve Galatasaray (1596)
En az maç oynayan takım: Balıkesirspor ve Kırıkkalespor (30)
En çok galibiyet alan takım: Galatasaray (898)
En az galibiyet alan takım: Kahramanmaraşspor (4)
En çok yenilen takım: Ankaragücü (539)
En çok berabere kalan takım: Beşiktaş (455)
En çok gol atan takım: Fenerbahçe (2776)
En az gol atan takım: Balıkesirspor (18)
En çok gol yiyen takım: Ankaragücü (1826)
En az gol yiyen takım: Balıkesirspor (39)
En uzun süre yenilmeyen takım: Beşiktaş (48 maç, 1990-91 sezonunun 26. haftasından, 1992-93 sezonunun 13. haftasına kadar)
En çok ''Gol Kralı'' çıkaran takımlar: Galatasaray ve Fenerbahçe(13)
En çok ''Gol Kralı'' olan futbolcu: Metin Oktay (6)
İlk yabancı ''Gol Kralı'': 1983-84 sezonunda Galatasaray'da
oynayan Yugoslav Tarık Hosiç (16 Gol)
Toplamda en çok gol atan futbolcu: Tanju Çolak (240)
En uzun süre gol yemeyen kaleci: 1978-79 sezonunda Trabzonsporlu Şenol Güneş (1112 dakika)
En uzun sezon: 1962-63 sezonu (42 maç)
En iyi performans: 1988-89 sezonunda 36 maçta 29 galibiyet, 6 beraberlik, 1 yenilgiyle Fenerbahçe.
En kötü performans: 1996-97 sezonunda 34 maçta 2 galibiyet 27 yenilgiyle Zeytinburnuspor.
En çok seyircili maç: 2003-04 sezonunda Atatürk Olimpiyat Stadı'ndaki Galatasaray-Fenerbahçe maçı. (70 bin 125 kişi)
En çok gol atılan hafta: 1995-96 sezonunda 8., 1997-98 sezonunda 30. haftalar (43 gol)
En az gol atılan hafta: 1981-82 sezonu 29. hafta (4 gol)
Üst üste en çok kazanan takım: Beşiktaş (13 hafta, 1959-60 sezonunda 10-22. haftalar arası)
En uzun süre yenilen takım: 1996-97 sezonunda Zeytinburnuspor (10 maç, 25-34. haftalar arası)
En uzun süre deplasmanda maç kazanan takım: 2002-03 sezonunda 9 maçla Galatasaray.
En çok takımı yer alan il: İstanbul (16)
En uzun süre kazanamayan takım: Adana Demirspor (29 hafta, 1994-95 sezonunda 6-34. haftalar arası)
En çok gol atılan sezon: 1987-88 (1032 Gol)
En az gol atılan sezon: 1973-74 (405 Gol)
Gol ortalaması en yüksek sezon: 2000-01 (Maç başına 3.32 gol)
Gol ortalaması en düşük sezon: 1973-74 (Maç başına 1.69 gol)
En çok şampiyonluk gören teknik adam: Ahmet Suat Özyazıcı ve Fatih Terim (4)
En uzun süre çalışan yabancı teknik direktör: Yugoslav Abdullah Gegiç (çeşitli takımlarda yaklaşık 9 yıl)
Aralıksız en uzun süre görev yapan yabancı teknik adam: İngiliz Gordon Milne (Beşiktaş'ın başında 6.5 sezon)
En uzun süre deplasmanda yenilmeyen takım: Galatasaray (40 maç, 1997-98 sezonunun 19. haftasından, 1999-00 sezonunun 31. haftasına kadar)
En çok şampiyonluk gören futbolcu: Galatasaraylı Bülent Korkmaz ve Suat Kaya (8)
Ligi yenilgisiz kapatan takımlar: 1985-86 sezonunda Galatasaray, 1991-92 sezonunda Beşiktaş.
Yenilgisiz şampiyon olan takım: 1991-92 sezonunda Beşiktaş.
En çok yenilen şampiyon: 1980-81 sezonunda 7 yenilgiyle Trabzonspor.
En çok gol yiyen şampiyon: 1997-98 sezonunda 43 golle Galatasaray.
En az gol yiyen şampiyon: 1969-70 sezonunda Fenerbahçe (6)
En çok puanla şampiyon olan takım: 1988-89 sezonunda 93 puanla Fenerbahçe.
En az puanla şampiyon olan takım: 1979-80 ve 1980-81 sezonlarında 39'ar puanla Trabzonspor.
Puanı silinen ilk takım: 1981'de Beşiktaş karşısında sahadan çekilen Mersin İdmanyurdu.
En gollü beraberlikler: 1967-68 sezonunda Beşiktaş-Galatasaray, 1982-83 sezonunda Fenerbahçe-Galatasaray, 1995-96 sezonunda Samsunspor-İstanbulspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor-Kocaelispor, 2001-2002 sezonunda Gençlerbirliği-Diyarbakırspor, Kocaelispor-Ankaragücü, 2006-07 sezonunda Antalyaspor-Beşiktaş, Kayserispor-Antalyaspor (4-4)
En nötr sonucu alan takım: 1969-70 sezonunda 30 maçta 10 galibiyet, 10 beraberlik, 10 yenilgi alan, 26 gol atıp, aynı sayıda gol yiyen Beşiktaş.
En erken gol: 15. saniyede Kayserisporlu İlhan Parlak (2005-06 sezonunun 32. haftasında deplasmanda Sivasspor'a)
BİR SEZONDA
En çok galip gelen takım: 1959-60 sezonunda Beşiktaş, 1988-89 sezonunda Fenerbahçe (29). Beşiktaş ayrıca, 2 aşamalı oynanan 1962-63 sezonunda da toplamda 29 galibiyet aldı.
En az galip gelen takım: 1981-82 sezonunda Diyarbakırspor, 1992-93 sezonunda Konyaspor, 1996-97 sezonunda Zeytinburnuspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor (2)
En çok gol atan takım: 1962-63 sezonunda 2 aşamalı ligde 42 maçta 105 gol atan Galatasaray ile 1988-89 sezonunda 36 maçta 103 gol atan Fenerbahçe.
En az gol atan takım: 1971-72 sezonunda Samsunspor, 1972-73 sezonunda Beşiktaş (14)
En az gol yiyen takım: 1969-70 sezonunda 30 maçta 6 gol yiyen Fenerbahçe.
En çok gol yiyen takım: 2000-01 sezonunda 34 maçta 91 gol yiyen Adanaspor.
En az berabere kalan takım: 1995-96 sezonunda Eskişehirspor, 1991-92 ve 2004-05 sezonlarında Fenerbahçe (2)
En çok berabere kalan takım: 1982-83 sezonunda Ankaragücü (18)
En iyi averaja sahip takım: 1988-89 sezonunda artı 76 ile Fenerbahçe.
En kötü averaja sahip takım: 1996-97 sezonunda eksi 60 ile Zeytinburnuspor.
En çok gol atan futbolcu: Tanju Çolak (1987-88 sezonunda 39 gol)
En az golle ''Gol Kralı'' olan futbolcu: 1959 sezonunda Metin Oktay (11 Gol)
En çok gol atan yabancı futbolcu: Şota Arveladze (Trabzonspor'da 1995-96 sezonunda 25 gol). Ayrıca, Türk vatandaşı statüsünde oynayan Boşnak asıllı Elvir Boliç, 1994-95 sezonunda Gaziantepspor'da 26 gol attı.
Kendi evindeki bütün maçları kazanan takım: 2000-01 sezonunda Fenerbahçe, 2001-02 sezonunda Galatasaray (17)
En az gol atarak şampiyon olan takım: Trabzonspor (1979-80 sezonunda 25 golle)
''4 Büyükler''i yenen takımlar: 1987-88 sezonunda Malatyaspor, 2001-02 sezonunda Ankaragücü, 2006-07 sezonunda Bursaspor.
4 derbi maçı da, üstelik hiç gol yemeden kazanan takım: 2002-03 sezonunda Beşiktaş.
En fazla puan farkıyla şampiyon olan takım: 1987-88 sezonunda 2. sıradaki Beşiktaş'a 12 puan fark atan Galatasaray.
BİR MAÇTA
En çok gol atan futbolcu: 1992-93 sezonunda Fenerbahçe-Karşıyaka (7-1) maçında 6 gol atan Tanju Çolak.
En çok penaltı atan takım: 1986-87 sezonunda Fenerbahçe-Eskişehirspor maçında Fenerbahçe (4)
En çok penaltı atan futbolcu: 1986-87 sezonunda Fenerbahçeli Zafer Tüzün, Eskişehirspor'a karşı 4 atışı da gole çevirdi.
En fazla kırmızı kart gören takım: 2003-04 sezonunda Beşiktaş-Samsunspor maçında 5 kırmızı kartla Beşiktaş
İLGİNÇ OLAYLAR
50. sezonuna girmeye hazırlanan Birinci Futbol Ligi'nde, geride kalan sezonlarda pek çok ilginç olay yaşandı.
21 Şubat 1959'da oynanan İzmirspor-Beykoz maçıyla başlayan Birinci Futbol Ligi, 2001-02 sezonundan bu yana Birinci Süper Lig olarak düzenleniyor. Ayrıca, 2005-06 sezonunun ortalarından itibaren Turkcell'in sponsorluğunda, Turkcell Süper Lig adı altında maçlar yapılıyor.
Ligde 1979-80 sezonunda Trabzonspor, 12 galibiyet elde ederek şampiyonluğa ulaşırken, 1989-90 sezonunda ise Malatyaspor, aynı sayıda galibiyet almasına karşın ligden düşen 5. takım olmaktan kurtulamadı.
EN ÇEKİŞMELİ SEZON
Birinci Lig'de puantaj olarak en çekişmeli sezon 1980-81 oldu.
Takımların galibiyet sayıları birbirlerine o kadar yakın oldu ki, ligi 2. sırada tamamlayan Adanaspor 34 puan toplarken, düşen Rizespor'un ise 29 puanı vardı.
BEŞİKTAŞ, LİGİ EKSİ AVERAJLA TAMAMLADI
Lig tarihine damgasını vuran ''3 Büyükler'' içinde ligi eksi averajla tamamlayan tek büyük takım Beşiktaş olarak kayıtlara geçti.
Siyah-beyazlılar, 1975-76 sezonunda ligi 11. sırada tamamlarken, 25 gol atıp, kalesinde 32 gol gördü. Böylece eksi 7 gol averajıyla, ''3 Büyükler'' arasında ligi bugüne dek eksi averajla tamamlayan tek takım oldu.
Bu arada Fenerbahçe ise 1990-91 sezonunda ligi 53 gol atıp, 53 gol yiyerek, sıfır (0) averajla kapattı.
SARIYER VE GAZİANTEPSPOR'UN BAŞARISI
Birinci Lig tarihinde Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor dışında, ligi 20 galibiyet barajıyla kapatan 2 takım, Sarıyer ve Gaziantepspor oldu.
Sarıyer, 1988-89 sezonunda 21 galibiyet elde ederek ligi 4. sırada tamamlarken, 2000-01 sezonunda ise Gaziantepspor, 20 galibiyetle 3. sırada yer aldı.
FENERBAHÇE AVERAJLA LİGDE KALDI
Lig tarihinin 17 kezle en çok şampiyon olan takımı Fenerbahçe, 1980-81 sezonunda küme düşmekten gol averajıyla kurtuldu.
Rizespor'un 29 puanla ligden düştüğü sezonda, Fenerbahçe; Altay, Adana Demirspor ve Boluspor ile birlikte aynı puanı toplayarak, gol averajıyla ligde kaldı.
''4 BÜYÜKLER''İ AYNI SEZON YENENLER
Lig tarihinde, şampiyonluk yaşayan 4 büyük takım Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'u, aynı sezonda yenebilen sadece 3 ekip bulunuyor.
1987-88 sezonunda Malatyaspor, kendi sahasında Galatasaray'ı 3-1, Beşiktaş'ı 5-3, Fenerbahçe'yi 1-0, deplasmanda da Trabzonspor'u 3-2 yendi.
2001-02 sezonunda ise Ankaragücü, kendi evinde Galatasaray ile Fenerbahçe'yi 2-1, Trabzonspor'u 4-2 yenerken, Beşiktaş'ı İstanbul'da 2-1 mağlup etti.
Geride kalan 2006-07 sezonunda ise Bursaspor, kendi evindeki maçlarda Trabzonspor'u 2-1, Beşiktaş'ı 3-0, Galatasaray'ı 2-0, deplasmanda da Fenerbahçe'yi 1-0 yendi.
GALATASARAY AÇIK ARA
Lig tarihinde en fazla puan farkıyla şampiyonluğa ulaşan takım Galatasaray oldu.
Sarı-kırmızılı ekip 1987-88 sezonunda 90 puanla mutlu sona ulaşırken, 2. sıradaki Beşiktaş 78 puanda kaldı. Aradaki 12 puanlık fark, şimdiye dek şampiyonla 2. arasındaki en fazla puan farkı olarak tarihe geçti.
AVERAJLA GÜLENLER VE ÜZÜLENLER
Ligin geride kalan 49 sezonunda şampiyonlar 3 kez averajla belli olurken, düşen takımlar da 8 kez yine gol averajıyla ortaya çıktı.
1984-85 sezonunda Fenerbahçe ile Beşiktaş ligi 50'şer puanla tamamlarken, gol averajı daha iyi olan sarı-lacivertli ekip şampiyonluğa ulaştı.
1985-86 sezonunda ise Beşiktaş, 56 puanla Galatasaray'ın gol averajıyla önünde ligi en önde tamamladı.
1992-93 sezonunda da Galatasaray, bu kez Beşiktaş'ı 66 puan ve averajla geçmeyi başardı ve şampiyonluğu kucakladı.
Lig tarihinde ayrıca 8 kez de ligden düşen takımlar gol averajıyla belirlendi.
''DERBİ KRALI'' BEŞİKTAŞ
Beşiktaş, bir sezonda ezeli rakiplerini her iki maçta da yenen tek takım olarak tarihe geçti.
Siyah-beyazlılar, şampiyonluğa ulaştıkları 2002-03 sezonunda Fenerbahçe'yi 1-0 ve 2-0, Galatasaray'ı her iki maçta 1-0'lık sonuçlarla geçerek, 4 derbi maçı da kazandı.
''Kara Kartallar'' ayrıca, bu 4 maçta kalesinde hiç gol görmeyerek, ayrı bir rekora imza attı.
''KARAKARTAL''IN KABUS SEZONU
Beşiktaş, 2003-04 sezonundaki ilginç performans grafiğiyle sevenlerine adeta kabus yaşattı.
Sezonun ikinci yarısına en yakın takipçisi Fenerbahçe'nin 8 puan önünde namağlup lider başlayan Beşiktaş, ikinci yarıdaki inanılmaz düşüşüyle, sezonu şampiyon bitiren ezeli rakibinin tam 14 puan gerisinde 3. sırada kaldı.
17 maçlık 2. yarıda tam 8 yenilgi birden alan siyah-beyazlılar, böylece lig tarihinde iki devre arasında en büyük düşüşü gerçekleştiren şampiyon adayı takım olarak kayıtlara geçti.

50 yaşına girmeye hazırlanan Birinci Futbol Ligi tarihinde ilk resmi golü İzmirsporlu Özcan Altuğ attı.
İzmirspor'un 21 Şubat 1959 tarihinde İzmir'de Beykoz'u 2-1 yendiği maçın 11. dakikasında meşin yuvarlağı rakip filelere gönderen Özcan, böylece lig tarihine de geçmiş oldu.
Lig tarihindeki ilk golü ise bu maçta Beykoz'un kalesini koruyan Sıtkı yedi. Ayrıca bu maçta ilk gol kararını veren hakem de Osman Yeşeren olarak kayıtlara geçti.
Bu arada lig tarihinde ilk penaltı atışını 15 Mart 1959 tarihinde Fenerbahçe'nin Beykoz'u 2-1 yendiği maçta sarı-lacivertli takımdan Lefter Küçükandonyadis attı.
ŞENOL GÜNEŞ'İN ''GOL ORUCU''
Birinci Futbol Ligi tarihinde en uzun süre gol yememe rekoru Trabzonspor'un efsane kalecisi Şenol Güneş'e ait bulunuyor.
Şenol Güneş, 1978-79 sezonunda toplam 1112 dakika süreyle kalesinde gol görmeyerek, ulaşılması zor bir rekora imza attı. Güneş, üst üste 12 maç kalesini gole kapattı.
BEŞİKTAŞ'IN 48 MAÇ BİLEĞİ BÜKÜLMEDİ
Beşiktaş, lig tarihinde en uzun süre yenilmeyen ekip olarak tarihe damgasını vurdu.
Siyah-beyazlılar, 1990-91 sezonunun 26. haftasında Ankara'da Gençlerbirliği'ne 2-0 yenildikten sonra, 1991-92 sezonunu yenilgisiz kapattı. ''Kara Kartallar'' tam 48 hafta sonra, 1992-93 sezonunun 13. haftasında Galatasaray'a 3-1 yenilerek, muhteşem seriye son vermek zorunda kaldı.
ILIE DATCU, KALEYİ KAPATTI
Birinci Futbol Ligi tarihinde bir sezonu en az golle kapatan takım Fenerbahçe, kaleci ise Ilie Datcu (İlyas Datça) oldu.
Sarı-lacivertliler, 1969-70 sezonunda 30 maçta kalesinde yalnızca 6 gol görürken, maç başına 0.2 gol yiyen Rumen Datcu da muhteşem bir performans göstererek, Türk futbol tarihine ismini yazdırdı.
BEŞİKTAŞ'TAN MUHTEŞEM SERİ
Birinci Futbol Ligi'nde bir sezonda üst üste en çok maç kazanma rekoru da Beşiktaş'a ait bulunuyor.
Siyah-beyazlılar, 1959-60 sezonunda 10. ile 22. haftalar arasında üst üste 13 maç kazanırken, bu rekora şimdiye kadar ulaşan takım çıkmadı.
TANJU ÇOLAK'IN REKORLARI
Türk futbolunun en golcü isimlerinden Tanju Çolak, Birinci Futbol Ligi'nde 3 ayrı rekorun sahibi bulunuyor.
Lig tarihinin 240 golle en golcü oyuncusu unvanını yıllardır elinde bulunduran golcü futbolcu, 1987-88 sezonunda attığı 39 golle, bir sezonda ligin en fazla gol atan oyuncusu unvanının da sahibi.
Tanju ayrıca, bir maçta attığı 6 golle de, bir maçta en fazla gol atan futbolcu oldu. Tanju Çolak, 1992-93 sezonunda Fenerbahçe'nin İstanbul'da Karşıyaka'yı 7-1 yendiği maçta sarı-lacivertli formayla 6 kez fileleri sarsarken, ayrı bir rekora daha imza attı.
LİGDEN DÜŞMEYENLER
Birinci Futbol Ligi'nin kuruluşundan bu yana küme düşmeyen sadece 4 takım bulunuyor.
Türk futboluna damga vuran Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor, ligden düşmeyen takımlar olarak tarihteki yerini aldı.
Ayrıca, ligdeki 4. sezonunu geçirecek olan Ankaraspor ile 3. sezonlarına çıkacak olan Vestel Manisaspor ile Sivasspor da henüz bu acıyı tatmadı.
EN ÇOK KÜME DÜŞEN TAKIMLAR
Birinci Futbol Ligi'nde en çok küme düşen takım unvanı Karşıyaka ve Samsunspor'a ait bulunuyor.
İzmir'in yeşil-kırmızılı ekibi, 50. sezona girecek Birinci Lig'e 16 kez katılırken, tam 6 kez İkinci Lig'e düştü. Samsunspor da 29 kez mücadele ettiği ligden 2005-06 sezonunda 6. kez düştü.
''4 BÜYÜKLER''İN İLK YENİLGİLERİ
Birinci Futbol Ligi'nde Fenerbahçe, ilk yenilgisini Galatasaray'dan, Galatasaray ise Ankara Demirspor'dan aldı.
Ayrıca Beşiktaş, Beykoz'a, Trabzonspor da Fenerbahçe'ye karşı ilk yenilgiyi tattı.
GALATASARAY'IN DEPLASMAN SALTANATI
Galatasaray, Birinci Lig tarihinde deplasmanda en uzun süre yenilmeyen takım unvanının sahibi bulunuyor.
Sarı-kırmızılılar, 25 Ocak 1998'de Bursa'da Bursaspor'a 3-2 yenildiği maçın ardından üstü üste 40 deplasman maçında yenilmedi.
1999-2000 sezonunun 33. haftasında İzmir'de Altay'a 1-0 yenilen Galatasaray, 2,5 yıl sonra deplasmanda yitirerek, ayrı bir rekor kırdı.
''CİM BOM''UN 25 MAÇLIK SERİSİ
Galatasaray, lig tarihinde kendi evinde üst üste en çok kazanan takım unvanının da sahibi durumda.
2000-01 sezonunun 32. haftasında, 13 Mayıs 2001'de Ali Sami Yen Stadı'nda Ankaragücü'ne 2-1 yenilmesinin ardından, 34. haftada Trabzonspor galibiyeti ile seriye başlayan ''Cim Bom'', şampiyon kapattığı 2001-02 sezonunda kendi evindeki tüm maçları kazandı.
Galatasaray, 2002-2003 sezonun 16. haftasında kendi evinde Beşiktaş'a İbrahim Üzülmez'in golüyle 1-0 yenilerek, 25 maçlık galibiyet serisine son verdi.
Beşiktaş ayrıca, bundan bir önceki sezon da Fenerbahçe'ye ait bulunan 24 maçlık iç saha galibiyet serisine yine deplasmanda 2-1 kazanarak son vermişti.
BEŞİKTAŞ'TAN TARİHİ FARK
Birinci Futbol Ligi'nin 49 yıllık geçmişinde en farklı skorlu galibiyeti Beşiktaş elde etti.
Siyah-beyazlılar, 1989-90 sezonun 6. haftasında, 15 Ekim 1989 tarihinde İstanbul'da Adana Demirspor'u 10-0 yenerek tarihe geçti.
Beşiktaş'ın gollerini atan Ali Gültekin (4), Metin Tekin (3) ve Feyyaz Uçar (3), siyah-beyazlıların uzun süre dillerinden düşürmediği besteye konu olmuştu.
EN ÇOK GOL ATILAN MAÇ
Birinci Futbol Ligi tarihinde şimdiye dek bir maçta en çok 12 gol atıldı.
Fenerbahçe ile Gaziantepspor arasında 1991-92 sezonunun son haftasında, 16 Mayıs 1992 tarihinde Kadıköy'de yapılan maçı sarı-lacivertliler 8-4 kazanırken, filelere giden toplam 12 gol, bir maçta atılan en fazla gol olarak tarihe geçti.
LİGİ YENİLGİSİZ TAMAMLAYANLAR
Birinci Futbol Ligi'ni şimdiye kadar sadece 2 takım yenilgisiz kapatabildi.
Galatasaray, 1985-86 sezonunda 36 maçta yenilgi yüzü görmemesine karşın ligi şampiyon Beşiktaş'ın ardından averajla 2. sırada tamamladı.
Beşiktaş ise 1991-92 sezonunda 30 maçta yenilgi almadan şampiyonluğa ulaşmayı bildi.
PUANI SİLİNEN TEK TAKIM MERSİN İDMANYURDU
Lig tarihinde puanı silinen tek takım Mersin İdmanyurdu olarak kayıtlara geçti.
1980-81 sezonunda Beşiktaş ile oynadığı maçta sahadan çekilen Mersin İdmanyurdu, federasyon tarafından hükmen yenik sayılırken, ayrıca 2 puanı silindi.
FENERBAHÇE'DEN GOL REKORU
Lig tarihinde bir sezonda atılan toplam gol sayısı bakımından gol rekoru ise Fenerbahçe'ye ait bulunuyor.
Sarı-lacivertliler, 1988-89 sezonunda 36 maçta rakip filelere toplam 103 gol attı.
Öte yandan Galatasaray, 1962-63 sezonunda 2 aşamalı olarak gerçekleştirilen ligde, 42 maçta toplam 105 gol kaydetti.
BEŞİKTAŞ ''KIZARDI''
49 yıllık lig tarihinde bir maçta 5 oyuncusu birden kırmızı kart görerek hükmen yenik sayılan tek takım Beşiktaş oldu.
2003-04 sezonunun 18. haftasında, 25 Ocak 2004'de BJK İnönü Stadı'nda oynanan Beşiktaş-Samsunspor maçında siyah-beyazlı oyunculardan Carlos Antonio Zago, İbrahim Üzülmez, Ahmet Yıldırım, Daniel Gabriel Pancu ve İlhan Mansız, maçın hakemi Cem Papila tarafından kırmızı kartla oyundan atıldı. Hakem Papila, skor 4-1 Samsunspor lehineyken, 85. dakikada gösterdiği son kırmızı kartın ardından kurallar gereği maçı bitirirken, Futbol Federasyonu, skoru hükmen 4-0 olarak tescil etti.
Ayrıca, 2001-02 sezonunda Fenerbahçe'nin 1-0 kazandığı Galatasaray maçında sarı-kırmızılı takımdan Emre Aşık, Batista, Hasan Şaş ve Bülent Korkmaz, aynı sezonda Antalyaspor'un 4-2 kazandığı Trabzonspor maçında ise bordo-mavili ekipten Metin, Macit, Hasan ve Gökhan, kırmızı kartla oyun dışı kaldı ve takımları maçı 7'şer kişi tamamladı.
''HAT-TRICK'' YAPANLAR
Ligde şimdiye kadar bir sezonda 3 büyük kupayı da kazanan 3 takım bulunuyor.
1967-68 sezonunda Fenerbahçe, 1976-77 sezonunda Trabzonspor, 1992-93 sezonunda da Galatasaray, lig, Türkiye Kupası ve son yıllarda düzenlenmeyen Cumhurbaşkanlığı kupalarını müzelerine götürme başarısını gösterdi.
FENERBAHÇE'NİN TARİHİ UNUTKANLIĞI
Fenerbahçe, şampiyonluğa ulaştığı 2000-01 sezonunun 5. haftasında, 16 Eylül 2000'de tarihi bir hata yaptı ve yönetmeliklere aykırı olarak 6 yabancı oyuncuyu aynı anda sahaya sürdü.
Fenerbahçe'nin, BJK İnönü Stadı'nda ezeli rakibi Beşiktaş'a sahada 3-0 yenildiği maçın sonucu federasyon kararıyla hükmen 3-0 tescil edildi.
Aynı anda 5 yabancı oyuncunun sahada bulunabildiği söz konusu sezonda sarı-lacivertli takımda, 64. dakikada Elvir Baliç'in yerine Milan Rapaiç'in oyuna girmesiyle, sahaya 6 yabancı futbolcu bulunmuş oldu. Bu durumda, Futbol Federasyonu'nun ''5 artı 1'' kuralını ihlal eden sarı-lacivertliler, federasyon kararıyla 3-0 hükmen mağlup ilan edildi. Fenerbahçe'de, Beşiktaş karşısında 64. dakikadan itibaren sahada Nikola Lazetiç, Kennet Andersson, Haim Revivo, John Moshoeu, Zoran Mirkoviç ve Milan Rapaiç ile yer aldı.
SERGEN YALÇIN'IN REKORU
Türk futbolunun yıldız isimlerinden Sergen Yalçın, şampiyonluk yaşayan 4 büyük takımda birden oynayan tek futbolcu olarak tarihe geçti.
Yeni sezonda Türk Telekom Lig A ekiplerinden Eskişehirspor'da forma giyecek olan deneyimli oyuncu, Beşiktaş'ın yanı sıra, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'da da belirli sürelerde forma giyerek, bu 4 kulüpte de oynayan tek futbolcu unvanını aldı.
TÜMER METİN'İN 100. YIL AŞKI
Türk futbolunun deneyimli futbolcularından Tümer Metin de ilginç bir rekorun sahibi.
Futbol hayatını Fenerbahçe'de sürdüren Tümer, Beşiktaş ve Fenerbahçe'de forma giydiği dönemlerde, kulüpleriyle birlikte 100. kuruluş yıllarında lig şampiyonluğu yaşarken, bu onura sahip tek futbolcu olarak tarihe geçti.
Tümer, 2002-03 sezonnuda Beşiktaş, 2006-07 sezonunda da Fenerbahçe'de şampiyonluk yaşadı.
KURAL HATASI
49 yıllık lig tarihinde şimdiye dek kural hatasından dolayı 3 maç tekrar edildi.
1994-95 sezonunun 2. haftasında, 21 Ağustos 1994 tarihinde Gaziantep Kamil Ocak Stadı'nda Gaziantepspor ile Denizlispor arasında yapılan ve 1-0 ev sahibi ekibin lehine sonuçlanan maçta Gaziantepspor, kazandığı bir ofsayt atışını rakip sahadan kullandı. Hakem Sebahattin Şahin atışın kullanıldığı yere dikkat etmeyince, oyun devam etti. Televizyonlarda kural ihlalinin gösterilmesi sonucunda, yapılan başvuru sonucunda maç iptal edilerek, kural hatası nedeniyle yeniden oynandı. Gaziantepspor, tekrar maçını da 3-1 kazandı.
2003-04 sezonunda, 8 Kasım 2003 tarihinde Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı'nda yapılan ve 1-1 sonuçlanan Fenerbahçe-Çaykur Rizespor maçında hakem Ali Aydın, 86. dakikada 2. sarı kartı gösterdiği Çaykur Rizesporlu futbolcu Gustavo Victoria'ya kırmızı kart göstermediğinden dolayı oluşan kural hatası nedeniyle karşılaşmanın tekrarına karar verildi. 18 Ocak 2004'te yapılan tekrar maçını Fenerbahçe 4-1 kazandı.
2004-05 sezonunun 19. haftasında ise, 6 Şubat 2004 tarihinde BJK İnönü Stadı'nda yapılan Beşiktaş-Gençlerbirliği maçında bu kez hakem Kuddusi Müftüoğlu kural hatası yaptı. Müftüoğlu, 1-1 biten maçta, Gençlerbirliği'nin serbest vuruştan attığı gol sırasında, önce oyunu başlatmak için ilk düdüğü, daha sonra Beşiktaşlı Tayfur Havutçu'nun barajı ihlal ettiği gerekçesiyle ikinci düdüğü çaldı. Pozisyonun devamında top kaleye gidince üçüncü bir düdük daha çalan Müftüoğlu, kural hatasına neden oldu. 9 Mart'ta tekrarlanan maç 0-0 bitti.
SEYİRCİ REKORU
Lig tarihinde seyirci rekorunun kırıldığı maç, 2003-04 sezonunda, Galatasaray ile Fenerbahçe arasında 21 Eylül 2003 tarihinde İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadı'ndaki 2-2 sonuçlanan karşılaşma oldu.
Karşılaşmayı 70 bin 125 biletli seyircinin izlediği duyurulurken, eski rekor 62 bin 600 biletli seyirci ile aynı sezon, yine aynı statta oynanan Galatasaray-Diyarbakırspor karşılaşmasında kırılmıştı.
EN ERKEN GOL
49 yıllık geçmişi bulunan lig tarihinin bilinen en erken golünü 2005-06 sezonunda Kayserispor'un genç futbolcusu İlhan Parlak attı.
Sezonun 32. haftasında, 30 Nisan 2006 tarihinde Sivas'ta yapılan ve Kayserispor'un 5-0 kazandığı maçın 15. saniyesinde fileleri havalandıran ve bu sezon Fenerbahçe forması giyecek olan İlhan Parlak, ligin bilinen en erken golüne imza koydu.
Ligde bundan önce bilinen en erken atılan gol ise 2001-02 sezonunda, 12 Ekim 2001 tarihinde yapılan 8. hafta maçında Galatasaraylı Vedat İnceefe tarafından, Göztepe'ye 18. saniyede atılmıştı.
Lig tarihinin bilinen en erken diğer golleri ise şöyle:
Denizlisporlu Alessandro Andrade de Oliveira, Beşiktaş'a 22. saniyede. (2005-06 sezonu)
Adanasporlu Ali Asım Balkaya, Kocaelispor maçında 24. saniyede. (1998-99 sezonu)
Gençlerbirliği'nden Okan Öztürk, Trabzonspor'a 25. saniyede. (2006-07 sezonu)
Gaziantepsporlu Erdal Güneş, Elazığspor'a 30. saniyede. (2002-03 sezonu)
SADECE 4 ŞAMPİYONUMUZ VAR
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda, şampiyonlukları yalnızca 4 ayrı takım paylaştı.
1959'da başlayan ligde şimdiye dek Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor dışında, 49 sezonda şampiyonluk sevincini yaşayan takım çıkmadı.
Lig tarihinde Fenerbahçe 17, Galatasaray 16, Beşiktaş 10, Trabzonspor ise 6 kez mutlu sona ulaştı.
İLK VE SON ŞAMPİYON FENERBAHÇE
1959 yılında ilk kez düzenlenen Birinci Futbol Ligi'nde ilk şampiyonluğu Fenerbahçe kazandı.
İki ayrı grupta birinciliği elde eden ezeli rakipler Fenerbahçe ile Galatasaray, o zamanki statü gereği final maçlarında karşı karşıya geldi. İlk maçta rakibine 1-0 yenilen sarı-lacivertliler, rövanş maçını 4-0 kazanarak, 50 yaşına girmeye hazırlanan ligde ilk şampiyonluğu kazanan takım oldu.
Birinci Lig'de son şampiyonluğu ise 2006-07 sezonunda, Beşiktaş'ın önünde mutlu sona ulaşan Fenerbahçe elde etti.
''4 BÜYÜKLER''İN HASRET YILLARI
Birinci Futbol Ligi'nde şampiyonluklara adeta ambargo koyan ''4 Büyükler'', zaman zaman mutlu sona ulaşmak için uzun süreler beklemek zorunda kaldı.
Beşiktaş, 1966-67 sezonunda elde ettiği şampiyonluğun ardından tam 14 sezon mutlu sona ulaşmaya hasret kaldı. 1981-82 sezonunda Dorde Miliç yönetiminde şampiyon olan Beşiktaş, taraftarlarının uzun süren hasretine de son verdi.
Galatasaray ise 1972-73 sezonunda ligi en önde tamamladıktan sonra 13 sezon boyunca şampiyonluk sevinci yaşayamadı. Sarı-kırmızılı takım, 1986-87 sezonunda Jupp Derwall yönetiminde şampiyon olarak, 13 yıllık hasreti dindirdi.
EN AZ SÜRE BEKLEYEN FENERBAHÇE
Ezeli rakipler arasında şampiyonluk için en az süre bekleyen takım ise Fenerbahçe olarak dikkati çekiyor.
Sarı-lacivertli ekibin şimdiye kadarki en uzun süreli şampiyonluk hasreti 6 sezon sürdü. 1988-89 sezonunda gol rekoru kırarak şampiyon olan Fenerbahçe, 6 sezon bekledikten sonra, 1995-96 sezonunda Carlos Alberto Parreira yönetiminde ipi göğüsledi.
TRABZONSPOR'UN BÜYÜK ÖZLEMİ
Lig şampiyonluğunu şimdiye dek İstanbul dışına taşıyan tek Anadolu takımı olan Trabzonspor ise son yıllarda şampiyon olamamanın sıkıntısını yaşıyor.
Son lig şampiyonluğunu 1983-84 sezonunda Ahmet Suat Özyazıcı döneminde yaşayan bordo-mavililer, o tarihten bu yana geçen 23 sezondur şampiyonluğa hasret.
GALATASARAY'IN REKORU
Galatasaray, üst üste en çok şampiyonluğa ulaşan takım unvanının sahibi.
Lig tarihinde şimdiye dek bir takım en fazla 4 sezon üst üste şampiyon oldu.
Fatih Terim yönetimindeki Galatasaray, 1996-97, 1997-98, 1998-99 ve 1999-2000 sezonlarında ipi en önde göğüsleyerek, Türk futbol tarihine geçti.
-ÜST ÜSTE 3'ER KEZ ŞAMPİYON OLAN TAKIMLAR-
Bunun yanı sıra Galatasaray 1970-71, 1971-72 ve 1972-73 sezonlarında, Trabzonspor 1978-79, 1979-80 ve 1980-81 sezonlarında, Beşiktaş da 1989-90, 1990-91 ve 1991-92 sezonlarında üst üste 3'er kez şampiyonluğa ulaşma başarısını gösterdi.
Toplam 17 kezle, en çok şampiyonluk sahibi takım olan Fenerbahçe'nin ise şimdiye dek üst üste 3 lig şampiyonluğu bulunmuyor.
-BEŞİKTAŞ'IN 2 ŞAMPİYONLUĞU-
Beşiktaş Kulübü'nün, 1959'da başlayan ligden önceki 2 şampiyonluğunun, Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu kararıyla lig şampiyonluğuna eklenmesiyle siyah-beyazlıların şampiyonluk sayısı 12 olarak tescillendi.
Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu'nun konuyla ilgili almış olduğu karara ilişkin Beşiktaş Kulübü'nün açıklaması şöyle:
''Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu; 09.05.2002 tarihinde yaptığı toplantısında 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarına ilişkin şampiyonluklarımızın onaylanması talebimizi yerinde ve haklı görerek Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün var olan 2 şampiyonluğunun Türkiye şampiyonluğu olarak Türkiye Futbol Federasyonu kayıtlarına tescil edilmesini karara bağlamıştır.''
Konuyla ilgili Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) resmi internet sitesinde yer alan açıklama da şöyle:
''Türkiye 1. Ligi'nin başladığı tarih TFF tarafından 1959 yılı olarak kabul edilmesine karşın, TFF Tahkim Kurulunun 09.05.2002 tarih, 2002/52E ve 2002/68K sayılı kararı tahtında Beşiktaş Kulübü'nün 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarında Türkiye Ligi şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların TFF yıldız kriterine dahil edileceğine karar verilmesi sebebi ile toplam şampiyonluk sayısı, toplam lig sezonu sayısından 2 fazladır.''

[İrfan Özşeker]

Canım süper bir arşiv ellerine sağlık.

[Faruk Başcıl]

Canım süper bilgiler ellerin dert görmesin herkesden önce ben kudum heheh

[Nil Güçlü]

Ligin gol kralları
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda 30'u Türk, 3'ü yabancı olmak üzere toplam 33 futbolcu ''Gol Kralı'' unvanını kazandı.
Galatasaraylı Metin Oktay, 6 kez ile en fazla ''Gol Kralı'' unvanını alan futbolcu olurken, Tanju Çolak ise Galatasaray formasıyla attığı 39 golle, bir sezonda en fazla gol atan futbolcu rekorunu elinde bulunduruyor.
Ligin ilk ''Gol Kralı'' Galatasaraylı Metin Oktay, son ''Gol Kralı'' ise Fenerbahçe'nin Brezilyalı futbolcusu Alex de Souza oldu.
METİN OKTAY'IN REKORU-
Lig tarihinde en fazla ''Gol Kralı'' olan futbolcu unvanı, Türk futbolunun efsane isimlerinden Metin Oktay'a ait.
Aynı zamanda ligin ilk ''Gol Kralı'' olan Metin Oktay, 1959, 1959-60, 1960-61, 1962-63, 1964-65 ve 1968-69 sezonlarında toplam 6 kez ''Gol Kralı'' olarak,lig tarihine adını yazdırdı.
Metin Oktay'ı 5 kezle Tanju Çolak, 3'er kezle de Cemil Turan, Aykut Kocaman ve Hakan Şükür izliyor.
-EN ÇOK ''KRAL'' G.SARAY VE F.BAHÇE'DEN ÇIKTI-
Ligin en çok gol atan toplam 33 futbolcusu, 15 ayrı takımdan çıkarken, ezeli rakipler Galatasaray ile Fenerbahçe, 13'er kezle, en çok ''Gol Kralı'' çıkaran takımlar unvanını elinde bulunduruyorlar.
Şampiyonluk yaşayan diğer takımlardan Beşiktaş ve Trabzonspor ise 3'er kez ligin en çok gol atan futbolcusunu kadrosunda barındırdı.
Bunun yanı sıra Samsunspor, Eskişehirspor, Ankaragücü ve Bursaspor 3'er, Adanaspor 2, Ankara Demirspor, Göztepe, Altay, Sakaryaspor, Konyaspor ve Kayserispor da 1'er kez ''Gol Kralı'' çıkardı.
TANJU ÇOLAK, TARİHE GEÇTİ-
Birinci Futbol Ligi'nin geride kalan 49 sezonunda, ''Gol Kralları'' içinde en fazla golle bu unvanı yakalayan futbolcu Tanju Çolak oldu.
Çolak, 1987-88 sezonunda Galatasaray formasıyla 39 gol atarak, Metin Oktay'a ait 38 gollük rekoru kırdı ve Türk futbol tarihine altın harflerle geçti.
Tanju Çolak ayrıca, 5 kez yakaladığı ''Gol Kralı'' unvanına 3 ayrı kulüpte ulaşarak, ayrı bir rekor kırdı.
Golcü futbolcu, 1985-86 ve 1986-87 sezonlarında Samsunspor, 1987-88 ve 1990-91 sezonlarında Galatasaray, 1992-93 sezonunda da Fenerbahçe formasıyla ''Gol Kralı'' oldu.
YABANCI ''KRALLAR''-
Lig tarihinde şimdiye dek yalnızca 3 yabancı futbolcu ''Gol Kralı'' unvanını yakalayabildi.
Galatasaray formasını giyen Yugoslav Tarık Hosiç, 1983-84 sezonunda 16 gol atarak, lig tarihinde en çok gol atan ilk yabancı futbolcu oldu.
Trabzonspor'un Gürcü futbolcusu Şota Arveladze ise 1995-96 sezonunda 25 gol atarak, ''Gol Kralı'' olan ikinci yabancı futbolcu olarak tarihe geçti.
Ligin son ''Gol Kralı'' ise yine bir yabancı futbolcu oldu. Fenerbahçe'nin Brezilyalı futbolcusu Alex de Souza, geçen sezon tahta çıkarken, aynı zamanda sarı-lacivertli takımın ilk yabancı ''Gol Kralı'' unvanını almıştı.
-PAYLAŞILAN ''KRALLIKLAR''-
Birinci Futbol Ligi'nin geride kalan 49 yıllık tarihinde ''Gol Krallığı'' 3 kez paylaşıldı.
Fenerbahçeli Cemil Turan, 1975-76 sezonunda Ankaragücü'nden Ali Osman Renklibay ile birlikte 17'şer golle, 1979-80 sezonunda Bursasporlu Bahtiyar Yorulmaz ile Altaylı Mustafa Denizli 12'şer golle ortak ''Gol Kralları'' oldular. 2001-2002 sezonunda ise Beşiktaşlı İlhan Mansız ile Galatasaraylı Arif Erdem 21'er golle bu unvanı paylaştı.
GOL ORTALAMASI EN
YÜKSEK VE DÜŞÜK ''KRALLAR''-
Lig tarihinde oynadığı maç başına attığı gol sayısı açısından en başarılı ''Gol Kralı'' Metin Oktay oldu.
Galatasaraylı futbolcu, 1962-63 sezonunda forma giydiği 26 maçta 38 gol atarken, maç başına 1.46 gol ortalamasına ulaştı ve en verimli golcü olarak tarihe geçti.
Gol ortalaması en düşük ''Krallar'' ise 1979-80 sezonunda ''Gol Krallığı''nı paylaşan Bursasporlu Bahtiyar Yorulmaz ile Altaylı Mustafa Denizli oldu. Toplam 30 maçta 12'şer gole imza atan her 2 futbolcu da maç başına 0.4 gol ortalaması tutturdu.

[Nil Güçlü]

SEZONLARA GÖRE GOL ORTALAMALARI

Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda en fazla gol 1987-88, en az gol ise 1973-74 sezonlarında atıldı.
Ligde 3 puan sisteminin başlangıcı olan 1987-88 sezonunda yapılan 380 maçta, toplam 1032 gol atıldı. Bu rakam lig tarihine, en çok gol atılan sezon olarak geçti.
Birinci Lig'de şimdiye dek en az gol ise 1973-74 sezonunda atıldı. Takımlar 240 maçta fileleri toplam 405 kez havalandırırken, sporseverler sezon boyunca lig tarihinin en az golünü izledi.
GOL ORTALAMASI EN YÜKSEK
VE EN DÜŞÜK SEZONLAR-
Ligde gol ortalaması en yüksek sezon ise 2000-01 oldu.
306 maçta toplam 1017 gol atılırken, maç başına düşen 3.32 ortalama, lig tarihine ''en bereketli sezon'' olarak geçti.
En az gol ortalamasının gerçekleştiği sezon ise 1969-70 oldu. 240 maçta toplam 419 gol atılırken, maç başına düşen ortalama gol sayısı 1.74'de kaldı.
1000 GOL BARAJI 2 KEZ GEÇİLDİ-
Birinci Futbol Ligi'nde bir sezonda 1000 gol barajı şimdiye dek 2 kez geçildi.
Ligde 2000-01 sezonunda atılan toplam 1017 golün yanı sıra, 1987-88 sezonunda da fileler toplam 1032 kez havalanmıştı.
Bu arada, Birinci Futbol Ligi'nde 3 puan sistemine geçilmesiyle birlikte, atılan gol sayısında da gözle görülür bir artış meydana gelirken, bu dönemdeki en düşük gol ortalaması, 2.4 ile geçen sezon gerçekleşti.
GOLLERİN SEZONLARA GÖRE DAĞILIMI-
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda atılan gollerin sezonlara göre dağılımı şöyle:
Sezon Oynanan Maç Atılan Gol Gol Ortalaması
------- ----------- ---------- --------------
1959 114 265 2.32
1959-60 380 927 2.43
1960-61 380 848 2.23
1961-62 380 857 2.25
1962-63 352 937 2.66
1963-64 306 631 2.06
1964-65 240 516 2.15
1965-66 240 545 2.27
1966-67 272 549 2.02
1967-68 272 602 2.21
1968-69 240 471 1.96
1969-70 240 419 1.74
1970-71 240 445 1.85
1971-72 240 464 1.93
1972-73 240 449 1.87
1973-74 240 405 1.68
1974-75 240 442 1.84
1975-76 240 479 1.99
1976-77 240 442 1.84
1977-78 240 474 1.97
1978-79 240 486 2.02
1979-80 240 422 1.75
1980-81 240 466 1.94
1981-82 272 490 1.80
1982-83 306 636 2.08
1983-84 306 633 2.06
1984-85 306 686 2.24
1985-86 342 808 2.36
1986-87 342 776 2.26
1987-88 380 1032 2.71
1988-89 342 985 2.88
1989-90 306 819 2.67
1990-91 240 672 2.80
1991-92 240 677 2.82
1992-93 240 716 2.98
1993-94 240 700 2.91
1994-95 306 945 3.08
1995-96 306 873 2.85
1996-97 306 878 2.86
1997-98 306 861 2.81
1998-99 306 875 2.85
1999-00 306 878 2.86
2000-01 306 1017 3.32
2001-02 306 910 2.97
2002-03 306 853 2.78
2003-04 306 903 2.95
2004-05 306 902 2.95
2005-06 306 849 2.77
2006-07 306 736 2.40

[Nil Güçlü]

''100'LER KULÜBÜ''
Birinci Futbol Ligi'nde geride kalan 49 sezonda en fazla gol atan futbolcu Tanju Çolak olarak tarihe geçti.
Tanju Çolak, Birinci Lig kariyerinde toplam 240 gol atarak, listenin en başında yer aldı. Tanju Çolak'ı, 238 golle Hakan Şükür, 219 golle Hami Mandıralı, 217 golle Metin Oktay, 200 golle de Aykut Kocaman izliyor.
Tanju Çolak, Hakan Şükür, Hami Mandıralı, Metin Oktay ve Aykut Kocaman, aynı zamanda lig tarihinde 200 gol barajına ulaşan 5 futbolcu oldu.
Birinci Futbol Ligi'nde 100 gol barajını, geride kalan 49 sezonda yalnızca 30 futbolcu geçebildi.
-BOLİÇ VE KONA-
Lig tarihinde 100 gol barajına şimdiye dek yalnızca 2 yabancı oyuncu ulaşabildi.
Sonradan Türk vatandaşlığına geçen Boşnak Elvir Boliç, Birinci Lig'de Galatasaray, Gaziantepspor, Fenerbahçe, İstanbulspor, Malatyaspor ve Gençlerbirliği formaları altında toplam 129 gole imza atarak Türk futboluna damgasını vurdu.
Uzun yıllar Türkiye'de top koşturan Kongolu Andre Ngole Kona da 100 gol barajına ulaşan ikinci yabancı oyuncu oldu.
HAKAN ŞÜKÜR'ÜN GÖZÜ REKORDA-
Türk futbolunun en golcü isimleri arasında yer alan Hakan Şükür, lig tarihinde en çok gol atan futbolcu unvanını yakalama şansı olan en yakın aday olarak gözüküyor.
Kariyeri boyunca ligde toplam 238 gol atan deneyimli futbolcu, faal futbolcular arasında, 240 gollü Tanju Çolak'ın rekoruna ulaşmaya en yakın aday.
Hakan, yeni sezonda 3 gol daha atması durumunda bu rekoru eline geçirecek.

[Emre Kılçık]

tamamını okuyamasamda güzelmiş okuduğum kadarıyla

[Müslüme Abacı]

ehh fena deil